کمدی‌هایی که این روزها پرده سینماهای کشور را اشغال کرده و با فروش‌های متوسط روزگار می‌گذرانند، به لحاظ قصه و ساختار و حتی بازیگر شباهت‌های زیادی به یکدیگر دارند. همین مساله نیز سبب ریزش مخاطب شده و گیشه سینمای ایران را با چالشی بزرگ مواجه کرده است. بخش مهمی از کمدی‌های اکران شده در سال جاری را محصولاتی تشکیل می‌دهند که در عنوان بندی‌شان لوگوی عامریان فیلم به چشم می‌خورد. موسسه‌ای که به تازگی کفایت مذاکرات به کارگردانی سهیل موفق را روی پرده برده است.

فیلم کفایت مذاکرات چطور است؟

حمزه صالحی به عنوان پرکارترین نویسنده سال‌های اخیر سینمای ایران، در کفایت مذاکرات از همان فرمول‌های آشنا و کلیشه‌ای ژانر کمدی بهره گرفته و قصه ساده و کم افت و خیزی را طراحی کرده است. قصه خانواده زیر متوسط امیر که همراه همسر و دو فرزندش در خانه‌ای اجاره‌ای زندگی می‌کنند و با آمدن برادر همسرش نادر، زندگی‌اش کاملا بهم می‌ریزد. آشنایی تماشاگر با نادر به عنوان شخصیت محوری، نسبتا خوب از کاردرآمده که روی دست کجی اش هم مانور داده می‌شود. تعیین مهلت صاحبخانه برای تخلیه، حادثه محرک پرده اول فیلمنامه به حساب می‌آید که فضا را برای رسیدن به نقطه عطف اول مهیا می‌کند. جایی که نادر با وانت پر از هندوانه امیر تصادف کرده و گره دیگری به زندگی سرشار از گره آن‌ها می‌اندازد!

موفق و صالحی در گسترش قصه در عرض موفق نبوده و به شکلی کاملا خطی و یکنواخت آن را پیش می‌برند. بدون آن که به سمت خلق داستانک رفته و از آن به عنوان نیروی کمکی بهره بگیرند. حتی صاحبخانه‌ای که در ده دقیقه نخست نقش پررنگی دارد هم از قصه حذف شده و کنار گذاشته می‌شود.

صالحی از بیکار شدن امیر برای خلق یک داستان فرعی بهره گرفته و زندگی زن و شوهر ثروتمندی که فرزند ندارند را به زندگی آنها گره می‌زند. پیشنهاد نادر به مرضیه که در زیرزمین خانه اجاره‌ای خواهرش نفیسه زندگی می‌کند، عطف بعدی کفایت مذاکرات به حساب می‌آیدکه قصه را وارد فاز متفاوتی می‌کند؛ دریافت ۸۰۰ میلیون تومان از زن و شوهر ثروتمند اشاره شده و پرداخت نیمی از آن به مرضیه بابت رحم اجاره‌ای! موضوعی که تا به امروز به شکل‌های مختلف در فیلم‌ها و سریال‌ها مطرح شده و در اینجا بهانه‌‌ای برای شوک دادن به قصه و کلید زدن پرده میانی و خلق تعدادی شوخی محسوب می‌شود. کاراته باز بودن مرضیه و برخورد چندباره‌اش با امیر و نادر نیز ایده‌ای تکراری برای خلق شوخی است که خنده‌ چندانی هم از تماشاگران خود نمی‌گیرد.

موفق و صالحی در گسترش قصه در عرض موفق نبوده و به شکلی کاملا خطی و یکنواخت آن را پیش می‌برند. بدون آن که به سمت خلق داستانک رفته و از آن به عنوان نیروی کمکی بهره بگیرند. حتی صاحبخانه‌ای که در ده دقیقه نخست نقش پررنگی دارد هم از قصه حذف شده و کنار گذاشته می‌شود. عادت نادر به دزدی نیز شوخی‌های پراکنده‌ای را خلق می‌کندکه از یک جایی به بعد همان کارکرد نصفه و نیمه خود را از دست می‌دهد. تنها نقطه اتکای فیلم، امیر و نادر  هستند که تیم دونفره نسبتا خوبی را تشکیل داده‌اند. همین طور شخصیت مکملی به نام فرهاد که جاعل بودنش به کار فیلم آمده و نقطه عطف دوم را رقم می‌زند. با بهم خوردن ماجرای رحم اجاره‌ای و توافق طرفین در حالی که مرضیه پنج ماهه حمله است، پرده پایانی آغاز می‌شود. به ویژه با باز شدن پای پدر و برادران مرضیه به قصه که فیلم را به سمت کمدی‌های بزن بکوب و شوخی‌های شکل گرفته بر این اساس می‌برد.

در ژانر کمدی، ریتم از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار است که از این منظر کفایت مذاکرات موفق نبوده و قصه کشش زمان صد دقیقه‌ای فیلم را ندارد. به ویژه در نیمه میانی که چنته پری از قصه نداشته و موقعیت‌های تکراری در آن به وفور یافت می‌شود. تنها در یک سوم پایانی است که فیلم ریتم خوبی گرفته و شوخی‌ها با ضرب بیشتری اجرا می‌شوند. سهیل موفق که کمدی خانم والده را هم آماده اکران دارد، محسن کیایی و  مهران غفوریان را کنار یکدیگر قرار داده و از این دو به عنوان زوج کمدی و ستون فیلمش بهره گرفته است. حاصل کار هم خوب از آب درآمده و جزو نقاط قوت کفایت مذاکرات به حساب می‌آیند. در نقطه مقابل، زوج زن فیلم یعنی رویا میرعلمی و المیرا دهقانی خوب شکل نگرفته و هم طراز زوج غفوریان-کیایی نیستند. ایمان صفا نیز با وجود کوتاهی نقش، تاثیر مطلوبی روی فیلم گذاشته و در اجرای شوخی‌ها موفق نشان داده است.

کفایت مذاکرات از آن دسته کمدی‌هایی است که تماشاگر پس از پایان عنوان‌بندی و در مسیر خروج از سالن، آن را به دست فراموشی سپرده و حتی برای بازگو کردن قصه آن برای اطرافیان خود دچار مشکل می‌شود. موضوعی که فصل مشترک بسیاری از کمدی‌های یکی دو سال اخیر به حساب می‌آید.

فهرست بهترین فیلم های کمدی ایرانی