نان سوروک یکی از نانهای سنتی و خوشطعم استان یزد است که بافتی نرم و طعمی متفاوت دارد. این نان محلی معمولاً با خمیر نان، روغن و ادویههایی مانند زردچوبه تهیه میشود و پس از سرخ شدن، عطر و رنگ اشتهابرانگیزی پیدا میکند. سوروک را میتوان برای صبحانه، عصرانه یا همراه با چای سرو کرد.
مناسب برای حدود ۶ تا ۸ عدد نان متوسط
مواد اولیه
مقدار
آرد گندم
۳ پیمانه
آب ولرم
حدود ۱ پیمانه
خمیرمایه فوری
۱ قاشق غذاخوری
شکر
۱ قاشق چایخوری
نمک
۱ قاشق چایخوری
زردچوبه
۱ قاشق چایخوری
سیاهدانه یا کنجد
۱ قاشق غذاخوری
روغن برای خمیر
۲ قاشق غذاخوری
روغن برای سرخ کردن
به میزان لازم
نکته: دستورهای محلی سوروک ممکن است از نظر ترکیبات و روش آمادهسازی تفاوتهایی داشته باشند. این دستور یک روش خانگی برای تهیه آن است.
در دستور سنتی نان سوروک، عطر تخم گشنیز و گلرنگ در کنار روغن کنجد یا روغن ارده، طعم ویژهای به این نان میدهد. این نان در یزد با نامهای «سروک» و «سیروگ» هم شناخته میشود و در مناسبتهای مختلف، از جمله برای خیرات، پخته میشود.
ویکیکتاب+2
مناسب برای حدود ۸ تا ۱۰ عدد نان متوسط
مواد اولیه
مقدار
آرد گندم یا آرد نان سنگک
۵۰۰ گرم
آب ولرم
حدود ۱ تا ۱/۵ لیوان
خمیرمایه فوری
۱ قاشق غذاخوری
شکر
۱ قاشق غذاخوری
نمک
۱ قاشق چایخوری
تخم گشنیز نیمکوب
۲ تا ۳ قاشق غذاخوری
گلرنگ یا گل زرد
۲ تا ۳ قاشق غذاخوری
زردچوبه
نصف قاشق چایخوری
روغن ارده یا روغن کنجد
به میزان لازم
شکر و پودر هل برای تزئین
اختیاری
نکته: مقدار آب به نوع آرد بستگی دارد؛ آن را کمکم اضافه کنید تا خمیر نرم و قابل شکل دادن به دست آید. در بعضی دستورهای محلی از گلرنگ و تخم گشنیز بیشتری استفاده میشود.
ابتدا خمیرمایه را همراه با شکر در نصف لیوان آب ولرم حل کنید. مواد را کمی هم بزنید و حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه کنار بگذارید تا خمیرمایه فعال شود و روی سطح آن کف ایجاد شود.
آرد را الک کنید و داخل یک کاسه بزرگ بریزید. تخم گشنیز را کمی نیمکوب کنید تا عطر آن آزاد شود. گلرنگ را نیز در صورت درشت بودن کمی خرد کنید.
سپس تخم گشنیز، گلرنگ، نمک و زردچوبه را به آرد اضافه کرده و مواد خشک را با یکدیگر مخلوط کنید.
مخلوط خمیرمایه را به آرد اضافه کنید. باقیمانده آب ولرم را بهتدریج داخل ظرف بریزید و مواد را هم بزنید تا خمیر شکل بگیرد.
خمیر را حدود ۸ تا ۱۰ دقیقه ورز دهید تا نرم، لطیف و یکدست شود. اگر خمیر بیش از اندازه چسبناک بود، مقدار کمی آرد اضافه کنید؛ اما مراقب باشید خمیر سفت نشود.
کف یک ظرف را کمی چرب کنید و خمیر را داخل آن قرار دهید. روی ظرف را با پارچه تمیز یا سلفون بپوشانید و حدود یک تا یکونیم ساعت در محیط نسبتاً گرم استراحت دهید تا حجم خمیر تقریباً دو برابر شود.
پس از استراحت، خمیر را کمی ورز دهید تا هوای اضافی آن خارج شود. سپس آن را به قسمتهای مساوی تقسیم کنید و هر قسمت را به شکل چانه درآورید.
چانهها را با دست یا وردنه به شکل دایرههای نسبتاً نازک باز کنید. بهتر است ضخامت نانها حدود نیم سانتیمتر باشد.
داخل یک تابه گود، به اندازه کافی روغن ارده یا کنجد بریزید و اجازه دهید گرم شود. نانها را یکییکی داخل روغن قرار دهید و با حرارت متوسط سرخ کنید.
وقتی یک طرف نان طلایی شد، آن را برگردانید تا طرف دیگر نیز مفصلاً بپزد و رنگ طلایی زیبایی پیدا کند.
نانهای سرخشده را روی توری یا دستمال مخصوص آشپزخانه قرار دهید تا روغن اضافی آنها گرفته شود.
در صورت تمایل، زمانی که نانها هنوز گرم هستند مقداری شکر و پودر هل روی آنها بپاشید. میتوانید سوروک را بدون شکر و همراه با پنیر و سبزی نیز سرو کنید.
انتخاب روغن: روغن ارده کنجد عطر سنتیتری به سوروک میدهد.
بافت خمیر: خمیر نباید خیلی سفت باشد؛ خمیر نرم، نان لطیفتری ایجاد میکند.
حرارت روغن: روغن بیش از اندازه داغ نباشد تا نان قبل از پخت مغز آن نسوزد.
تخم گشنیز: بهتر است تخم گشنیز را تازه و بهصورت نیمکوب استفاده کنید.
گلرنگ: این گیاه به عطر و رنگ سنتی نان کمک میکند.
شکر و هل: برای نسخه جدید شیرین، ترکیب شکر و هل را بعد از سرخ شدن اضافه کنید.
نان سوروک را میتوان به چند روش سرو کرد:
همراه پنیر، گردو و سبزی خوردن
با شکر و پودر هل برای طعمی شیرین
همراه چای تازهدم برای عصرانه
بهعنوان نان سنتی در مراسم و دورهمیها
تفاوت اصلی سوروک در روش پخت و ترکیبات معطر آن است. این نان برخلاف بسیاری از نانهای رایج در تنور پخته نمیشود، بلکه در روغن سرخ میشود. استفاده از تخم گشنیز و گلرنگ نیز به آن عطر و رنگ خاصی میدهد.
۱. آیا میتوان نان سوروک را با روغن معمولی درست کرد؟
بله، اما برای نزدیک شدن به طعم سنتی بهتر است از روغن ارده یا کنجد استفاده کنید.
۲. چرا نان سوروک سفت میشود؟
معمولاً به دلیل سفت بودن خمیر، اضافه کردن آرد بیش از اندازه یا سرخ کردن طولانی با حرارت نامناسب.
۳. آیا نان سوروک حتماً باید شیرین باشد؟
خیر. این نان هم به شکل شیرین با شکر و هل و هم به شکل ساده همراه پنیر و سبزی سرو میشود.
۴. آیا میتوان خمیر سوروک را از شب قبل آماده کرد؟
بله، میتوانید خمیر را در ظرف دربسته داخل یخچال قرار دهید و روز بعد پس از رسیدن به دمای مناسب و کمی استراحت، آن را شکل دهید.
برچسب:
نویسنده: خنجی